Στη σκακιστική στήλη της Εφημερίδας των συντακτών με επιμέλεια του Παναγή Σκλαβούνου

Η Ανδριάννα Αναστασοπούλου στην εκδήλωση του συλλόγου της 1ης Φεβρουαρίου 2026

Εισαγωγή
Η αργυρή πρωταθλήτρια Ελλάδας Γυναικών στο σκάκι, Ανδριάννα Αναστασοπούλου, δραστηριοποιείται επαγγελματικά στον χώρο του λογισμικού και της πληροφορικής. Διαθέτει ισχυρό ακαδημαϊκό υπόβαθρο, έχοντας ολοκληρώσει προπτυχιακές σπουδές στην Πληροφορική και τις Τηλεπικοινωνίες στο ΕΚΠΑ, καθώς και δύο μεταπτυχιακά στο ίδιο πανεπιστήμιο: στο αντικείμενο Science, Technology, Society (MSc STS) και στη Διοίκηση Επιχειρήσεων (MBA).
Ξεκίνησε το αγωνιστικό σκάκι σε μικρή ηλικία στον ιστορικό Σκακιστικό Όμιλο Ηλιούπολης – τον οποίο δεν έχει αλλάξει μέχρι και σήμερα. Η πορεία της είναι γεμάτη διακρίσεις, ήδη από τα μαθητικά της χρόνια, με την 3η θέση στο Πανελλήνιο Πρωτάθλημα Κ12 (2007) και τη διπλή επιτυχία στα Σχολικά Πρωταθλήματα του 2010 (κατηγορία Open), όπου κατέκτησε την 1η θέση στην Αττική και την 6η πανελλαδικά. Ακολούθησε η 2η θέση στο Πανελλήνιο Νεανίδων Κ16 το 2011, για να φτάσουμε στο 2025, όπου κατέκτησε την 3η θέση στο Ανοιχτό Πανελλήνιο Γυναικών και τη 2η θέση στο Κλειστό Πανελλήνιο Πρωτάθλημα Γυναικών.

Πώς ήταν τα πρώτα σκακιστικά βήματα;
Πριν αρκετές δεκαετίες, η γιαγιά Ανδριάννα αγόρασε προϊόντα από μία γνωστή εταιρεία απορρυπαντικών, που σε προσπάθεια αύξησης των πωλήσεών της, έδινε δώρο επιτραπέζια – ανάμεσά τους και ένα σκάκι. Αυτό ήταν το έναυσμα για να μάθει σκάκι ο πατέρας μου και, χρόνια αργότερα, μετά από μια εκκαθάριση στην παλιά μας αποθήκη, το ίδιο ακριβώς σετ έγινε το έναυσμα και για μένα: έμαθα στην ίδια ακριβώς σκακιέρα, περίπου στα επτά μου.
Πολύ γρήγορα άρχισα να κερδίζω τον μπαμπά μου (αναδρομικά γνωρίζουμε πως αυτό δεν ήταν και πολύ μεγάλο κατόρθωμα) ο οποίος ενθουσιάστηκε και μαζί με τη μαμά μου κινητοποιήθηκαν για να με γράψουν σε κάποιον σύλλογο.
Η πρώτη τους κίνηση ήταν να πάρουν τηλέφωνο τον Δήμο, από όπου τους είπαν πως δεν ξέρουν αν υπάρχει κάτι τέτοιο στην περιοχή μας, οπότε το σχέδιο μπήκε για λίγο στον πάγο. Χρειάστηκε να περάσουν δύο χρόνια και μια επίσκεψη της μητέρας μου στον φούρνο της γειτονιάς για να μάθουμε τυχαία ότι τελικά υπήρχε Σκακιστικός Όμιλος Ηλιούπολης, και μάλιστα είχε ήδη 40 χρόνια ιστορίας! Κάπως έτσι ξεκίνησα επιτέλους να κάνω μαθήματα και να παίζω κανονικά σε ομάδα.

Θα συμβούλευες ένα παιδί να ασχοληθεί με το σκάκι;
Ναι αλλά με έναν αστερίσκο. Έχω δει πολλές φορές παιδιά να παίζουν οριακά με το ζόρι, καταπιεσμένα από τις προσδοκίες γονιών ή προπονητών. Τίποτα από όσα προσφέρει το σκάκι δεν αξίζει αν το παιχνίδι γίνει αγγαρεία ή μόνιμη πηγή άγχους.
Αν όμως το παιδί το αγαπήσει, τα οφέλη είναι εντυπωσιακά. Αρχικά, σε βιολογικό επίπεδο: η μνήμη, η συγκέντρωση και γενικώς η υγεία του εγκεφάλου βελτιώνονται. Ειδικά στα παιδιά, που η νευρωνική πλαστικότητα είναι ακόμα υψηλή, η επιρροή είναι ακόμα μεγαλύτερη.
Αλλά, για εμένα, το πιο σημαντικό είναι οι ικανότητες που αποκομίζεις και μεταφράζονται μετά στη ζωή σου. Τα τουρνουά σκάκι είναι ένα ασφαλές πλαίσιο στο οποίο μαθαίνεις να χάνεις, συχνά απανωτά και με τρόπο βάναυσο. Και δεν υπάρχει δικαιολογία. Δεν έχεις συμπαίκτες για να ρίξεις την ευθύνη, δεν παίζεις τένις για να φταίει ο αέρας. Φταις για όλα εσύ, αναλαμβάνεις την ευθύνη σου και αναγκαστικά πρέπει να το ξεπεράσεις γρήγορα, γιατί πολύ σύντομα πρέπει να παίξεις την επόμενη παρτίδα.
Βέβαια, υπάρχει και ο αντίποδας, που ίσως είναι και πιο σημαντικός: μαθαίνεις και να κερδίζεις. Σε άλλα αθλήματα ίσως ενθαρρύνονται οι πανηγυρισμοί μπροστά στον ηττημένο. Αυτό στο σκάκι δεν συμβαίνει, κι αν συμβεί θα τραβήξει αρνητικά βλέμματα. Όσο μεγάλη κι αν είναι η νίκη , προτεραιότητα έχει ο σεβασμός στον αντίπαλο και η έκθεση ακεραιότητας, χαρακτηριστικά που θεωρώ ανεκτίμητα.

Σε ποια ηλικία κέρδισες το πρώτο σου τουρνουά;
Για να είμαι ειλικρινής δεν μπορώ να θυμηθώ – μάλλον ήμουν γύρω στα 9. Λίγους μήνες αφότου ξεκίνησα μαθήματα έπαιξα σε σχολικά πρωταθλήματα Ηλιούπολης και Αργυρούπολης. Κάποιο από αυτά τα τοπικά τουρνουά ήταν και το πρώτο που κέρδισα.

Πόσο άλλαξε ο τρόπος που παίζεις σκάκι στη διαδρομή σου ως σκακίστρια;
Πολύ λίγο. Ξεκινώντας έπαιζα στρατηγικά και μου άρεσαν θέσεις που χτίζεις πίεση και “πνίγεις” σταδιακά τον αντίπαλο σε σχέση με επιθέσεις που κερδίζεις γρήγορα. Το ίδιο κάνω και τώρα, με τη διαφορά ότι τώρα συνήθως ξέρω πότε δεν πρέπει να το κάνω.

Ποια είναι τα πιο σημαντικά χαρακτηριστικά του καλού σκακιστή;
Σε αντίθεση με στερεότυπα, δεν είναι το υψηλό IQ, ούτε η φωτογραφική μνήμη. Μείζονος σημασίας είναι η αντικειμενικότητα και η ψυχραιμία. Ο καλός σκακιστής βλέπει τη σκακιέρα όπως πραγματικά είναι, και όχι όπως θα ήθελε να είναι. Και ίσως το πιο δύσκολο απ’ όλα, η ικανότητα να μην καταρρέεις όταν κάνεις μια τεράστια γκάφα, αλλά και να μην χάνεις συγκέντρωση επειδή νομίζεις ότι η παρτίδα έχει ήδη κερδηθεί. Επίσης μάλλον είναι αυτονόητο αλλά, ίσως το σημαντικότερο χαρακτηριστικό (και αυτό στο οποίο εγώ υστερώ περισσότερο) είναι η πειθαρχία να κάτσεις να διαβάσεις. Το σκάκι θέλει ώρες προπόνησης, μελέτης και λύσης ασκήσεων. Το ταλέντο ή η ευστροφία σε πάνε μέχρι ένα σημείο. Από εκεί και πέρα ξεχωρίζουν όσοι είναι διατεθειμένοι να βάλουν αυτές τις ώρες δουλειάς.

Τι διαφορές υπάρχουν ανάμεσα σε σκακιστικούς αγώνες με φυσική παρουσία παικτών και στο διαδικτυακό σκάκι;
Τα θεωρώ δύο ξεχωριστά διαφορετικά παιχνίδια. Διαδικτυακό σκάκι μπορείς να παίζεις με τις πιτζάμες στις 2 το πρωί από τον καναπέ σου, ακούγοντας podcast. Είναι πιο γρήγορο, πιο παρορμητικό και κάθε παρτίδα ξεχνιέται γρήγορα καθώς αμέσως πας στην επόμενη.
Οι αγώνες με φυσική παρουσία έχουν την αίσθηση μεγαλύτερης σημαντικότητας. Αφιερώνεις χρόνο για την προετοιμασία να παίξεις με τον συγκεκριμένο αντίπαλο, χρόνο για τη μεταφορά προς και από τον χώρο των αγώνων και, φυσικά, τον χρόνο της παρτίδας που είναι πολύ περισσότερος από της διαδικτυακής. Έτσι η ήττα και η νίκη έχουν περισσότερη βαρύτητα και η παρτίδα αργεί να φύγει από το μυαλό σου.
Ακόμη, με τη φυσική παρουσία των αντιπάλων μπορείς να καταλάβεις ίχνη του πότε νιώθουν άγχος ή σιγουριά και το ίδιο μπορεί να καταλάβουν και για εσένα. Έτσι προστίθεται ένας παράγοντας στον μεταξύ σας αγώνα που απουσιάζει από το διαδικτυακό σκάκι, ακόμα και με ανοιχτές κάμερες.
Σε ποιον σκακιστή / σκακίστρια θα ήθελες να μοιάζεις;
Σκακιστικά μιλώντας, στον Karpov λόγω στυλ παιχνιδιού. Συνολικά, σαν άνθρωπο και σαν παρακαταθήκη που έχει προσφέρει στο σκάκι, σίγουρα στον Vishy Anand.

Έχεις παρακολουθήσει τη σειρά του Netflix “The Queen’s Gambit”; Πώς σου φάνηκε;
Την είδα και τη βρήκα αρκετά ενδιαφέρουσα. Δεν είναι καθόλου ρεαλιστική, αλλά αυτό δεν είναι απαραίτητα αρνητικό. Η δημοφιλία του σκακιού έχει εκτοξευτεί τα τελευταία χρόνια, και η συγκεκριμένη σειρά ήταν ένας από τους βασικούς παράγοντες που συντέλεσαν σε αυτό, οπότε το πρόσημο είναι ξεκάθαρα θετικό.
Το δυστυχές είναι πως, για να εξυμνήσουν την πρωταγωνίστρια, έκαναν μια άστοχη αναφορά στην πραγματική θρύλο του σκακιού, τη Nona Gaprindashvili, αναφέροντας ψευδώς πως δεν είχε παίξει ποτέ με άνδρες. Ήταν μία αχρείαστη και κακή επιλογή της παραγωγής – θα μπορούσαν πολύ απλά να χρησιμοποιήσουν ένα φανταστικό όνομα και να τελειώνει η υπόθεση.

Ποιος είναι ο σωστός τρόπος αντιμετώπισης της ήττας και ποιος ο λάθος τρόπος;
Συχνά παίκτες αναλύουν εξονυχιστικά τις νίκες τους, αλλά αγνοούν τις ήττες επειδή δεν τους αρέσει να τις θυμούνται. Αυτό είναι το μεγαλύτερο λάθος που μπορείς να κάνεις. Η ήττα προσωρινά είναι ένα βήμα πίσω, αλλά ταυτόχρονα είναι το καλύτερο πράγμα που μπορεί να σου συμβεί αν ενδιαφέρεσαι για μελλοντική βελτίωση. Ο νούμερο ένα τρόπος να αναγνωρίσεις τι κάνεις λάθος και να το διορθώσεις, είναι χάνοντας. Με αυτή την οπτική στο μυαλό μας, είναι πολύ πιο εύκολο να επανέλθουμε ψυχολογικά μετά από μια άσχημη παρτίδα.

Πόσο ρόλο παίζει η καλή φυσική κατάσταση; Εσύ τι κάνεις;
Στα πάντα παίζει μεγάλο ρόλο η φυσική κατάσταση, και το σκάκι δεν αποτελεί εξαίρεση. Οι παρτίδες μπορεί να κρατήσουν 4-5 ώρες και η αντοχή που χρειάζεσαι δεν είναι αστεία υπόθεση. Ειδικά όταν πρόκειται για τουρνουά με καθημερινούς αγώνες, η κατάσταση δυσκολεύει. Οι οδηγίες είναι οι κλασικές: σωστή διατροφή, καλός ύπνος και γυμναστική. Χωρίς να είμαι ειδικός, νομίζω πως η άσκηση που βοηθάει περισσότερο στο σκάκι είναι η αερόβια.
Όσο για εμένα… «do as I say, not as I do»!

Οι περισσότεροι πιστεύουν ότι το σκάκι είναι ένα ευγενικό παιχνίδι. Ο Φίσερ είχε δηλώσει ότι απολαμβάνει να ταπεινώνει τον αντίπαλο και ο Κασπάροβ χαρακτήρισε το σκάκι ως το πιο βίαιο από όλα τα αθλήματα. Πού να αναζητήσουμε την αλήθεια;
Το σκάκι είναι ευγενές στους τύπους και στον τρόπο, αλλά σκληρό στην εμπειρία του ανταγωνισμού. Όταν η ήττα βιώνεται ως μάθημα, παραμένει ευγενές· όταν βιώνεται ως ρήγμα στην αυτοεικόνα και στον εγωισμό, τότε αποκαλύπτεται η βία του.

Πόσο δύσκολο και πόσο αγχωτικό είναι το σκάκι;
Το να μάθεις να παίζεις σκάκι είναι πανεύκολο και μπορούν να το κάνουν παιδιά από 4 ετών. Το να παίξεις, όμως, τέλειο σκάκι είναι φύσει αδύνατο.
Όσον αφορά το πόσο αγχωτικό είναι, αυτό εξαρτάται από τον κάθε παίκτη, την προσωπικότητά του, τους στόχους του και το πώς αντιμετωπίζει το άθλημα. Για κάποιον που το βλέπει σαν ένα επιτραπέζιο που παίζει με τους φίλους του, φαντάζομαι δεν υπάρχει κανένα άγχος. Στο αγωνιστικό επίπεδο τα πράγματα προφανώς αλλάζουν, αλλά και πάλι, η ψυχραιμία που διατηρεί (ή δεν διατηρεί) ο κάθε σκακιστής επαφίεται καθαρά στην ψυχοσύνθεσή του.

Έχουμε δει το καλύτερο σκάκι που θα δούμε ποτέ;
Το καλύτερο από άποψη ακρίβειας κινήσεων; Όχι, αποκλείεται. Το καλύτερο από άποψη εντυπωσιασμού; Όσο λιγότερα ξέρουμε τόσο περισσότερο εντυπωσιαζόμαστε, οπότε τότε ναι, το εντυπωσιακότερο σκάκι, αυτό με τις «Μα πώς το βρήκε αυτό;» κινήσεις, πιθανότατα το είδαμε προ πολλού.

Πώς επηρέασε η τεχνολογική επανάσταση το σκάκι;
Το σκάκι άλλαξε ριζικά. Άλλαξε ο τρόπος που διαβάζουμε, η πρόσβαση στην πληροφορία είναι πλέον παντού και, αναπόφευκτα, η ηλικία της σκακιστικής ωρίμανσης όλο και μειώνεται. Τα engines άλλαξαν τον τρόπο παιχνιδιού και τα σχέδια που διαλέγουμε, ανέδειξαν και κατήργησαν ανοίγματα. Και φυσικά, υπάρχει και η άλλη όψη του νομίσματος: το να κλέψεις είναι πλέον εντυπωσιακά εύκολο.

Ποιες είναι οι σκακιστικές σου δραστηριότητες σήμερα;
Για περίπου μία δεκαετία οι μόνες επίσημοι αγώνες που έπαιζα ήταν με την ομάδα όταν χρειαζόταν. Ωστόσο τα τελευταία 2-3 χρόνια ξανάρχισα να συμμετέχω σε ατομικά τουρνουά ενώ από τον Νοέμβριο ξεκίνησα μαθήματα με προπονητή.
Παράλληλα, παίζω μονόλεπτα σχεδόν καθημερινά.

Επίθεση ή άμυνα;
Ό,τι ζητάει η εκάστοτε θέση.

Πώς βλέπεις το αύριο του σκακιού στην Ελλάδα και στον κόσμο;
Πιστεύω πως θα υπάρχουν προκλήσεις. Αυτή τη στιγμή το σκάκι γνωρίζει μια πρωτοφανή δημοφιλία, για τα δεδομένα του, και είναι καθαρά στο χέρι των παικτών και των παραγόντων να την αξιοποιήσουν και να τη διατηρήσουν. Επίσης, με τη ραγδαία άνοδο της τεχνητής νοημοσύνης, τα σκακιστικά εργαλεία θα αλλάξουν μορφή ξανά. Είναι στη δική μας ευχέρεια το πώς θα τα ενσωματώσουμε και το αν θα τα χρησιμοποιούμε σαν δεκανίκια, ή σαν ισχυρούς βοηθούς για να εξελιχθούμε.