Γράφει ο Λουκάς Ζαχείλας

Σκακιστές και σκακίστριες από όλο τον κόσμο συρρέουν κάθε καλοκαίρι στο αιγαιοπελαγίτικο νησί για να συμμετάσχουν στο διεθνές τουρνουά «Ίκαρος» και παράλληλα να απολαύσουν την καθαρή θάλασσα, τις ήσυχες απόμακρες παραλίες, να γευτούν παραδοσιακά φαγητά, συνοδευόμενα από το ικαριώτικο κρασί (τον περίφημο από τα oμηρικά έπη «Πράμνειο Οίνο») και να συνδυάσουν αρμονικά τη σκληρή πνευματική δοκιμασία με τις ανέμελες διακοπές.

Η Ικαρία ήταν πάντα γνωστή για τα ιαματικά της λουτρά, τους αγώνες για την ανεξαρτησία της («Ελευθέρα Πολιτεία», το 1912), για τις προοδευτικές ιδέες των κατοίκων της και τα τελευταία χρόνια για τη μακροζωία των Ικαρίων και την ένταξη της στις μπλε ζώνες (www.bluezones.com/explorations/ikaria-greece/). Φυσικά είναι γνωστή και για τη μακρά παράδοση στο σκάκι!

Στον μισό περίπου αιώνα των εκδηλώσεων «Ίκαρος» έχουν αγωνιστεί πολλές  εκατοντάδες σκακιστές και σκακίστριες από 50 ομοσπονδίες και των 5 ηπείρων. Το εντυπωσιακό στοιχείο δεν είναι ο συνολικός αριθμός των παικτών, αλλά το γεγονός ότι πολλοί αγωνίζονται σχεδόν κάθε καλοκαίρι! Υπολογίζεται πως αυτά τα χρόνια έχουν παιχτεί περισσότερα από 25.000 παιχνίδια στην Ικαρία!

Η παγκόσμια πρωταθλήτρια Αλεξάνδρα Κόστενιουκ, κατά την 1η επίσημη αγωνιστική παρουσία της στην Ελλάδα, στο τουρνουά Ίκαρος 1998, σε ηλικία 14 ετών.

Μεταξύ των δεκάδων γκραν μετρ, διεθνών μετρ και άλλων τιτλούχων που αγωνίστηκαν στην Ικαρία θα σταθούμε στην πρώην παγκόσμια πρωταθλήτρια Αλεξάνδρα Κόστενιουκ, η οποία πήρε μέρος στο ανοιχτό διεθνές τουρνουά «Ικαρος ΄98».

Η Κόστενιουκ ήταν μόλις 14 ετών, όχι πολύ γνωστή στο ευρύ σκακιστικό κοινό, αλλά ήδη με τίτλο διεθνή μετρ γυναικών. Η συμμετοχή της παρουσίαζε ενδιαφέρον, ωστόσο κανείς δεν περίμενε πως θα γινόταν πρώτο θέμα στον σκακιστικό Τύπο της εποχής, με τις νίκες της επί διεθνών μετρ και γκρανμετρ. Η Κόστενιουκ σημείωσε 6 νίκες, 1 ισοπαλία και 2 ήττες και ισοβάθμησε στην 4η θέση με 6,5 βαθμούς σε 9 αγώνες, αρκετά πάνω από την αρχική της κατάταξη, σύμφωνα με τους διεθνείς βαθμούς αξιολόγησης.

Η συμμετοχή πολύ μικρών σκακιστών ήταν πάντα μια πραγματικότητα στα τουρνουά Ίκαρος και οι συναντήσεις βετεράνων και μικρών σκακιστών είχαν πάντα και φωτογραφικό ενδιαφέρον.

Ίκαρος 1998. Τον 84χρονο Γιώργο Κλεώπα και τον 9χρονο Νίκο Ζαχείλα χώριζαν 75 χρόνια διαφοράς ηλικίας

Σκάκι και διακοπές

Πολλοί παίκτες με διεθνείς τίτλους αγωνίζονται παραδοσιακά στην Ικαρία, η πλειοψηφία όμως των παικτών είναι μη επαγγελματίες που έρχονται στην Ικαρία με τους φίλους και την οικογένειά τους για να συνδυάσουν τις διακοπές τους με ένα τουρνουά σκακιού. Από την άποψη αυτή, η Ικαρία είναι το ιδανικό μέρος για σκακιστές το καλοκαίρι.

Ο Άγιος Κήρυκος, η πρωτεύουσα του νησιού, όπου διοργανώνεται το τουρνουά, είναι μια μικρή πόλη, όπου κάθε πρωί και κάθε βράδυ όλοι οι σκακιστές συναντιούνται στα καφενεία του λιμανιού. Μπορείτε να συνομιλήσετε, να απολαύσετε ένα φλιτζάνι καφέ ή απλά να περάσετε την ώρα σας βλέποντας τη θάλασσα του Ικάρου.

Η ατμόσφαιρα είναι πολύ χαλαρωτική και κανείς δεν βιάζεται. Αυτό είναι ένα πολύ ξεχωριστό χαρακτηριστικό της Ικαρίας. Δεν υπάρχει βιασύνη για τίποτα! Αυτό στην αρχή μπορεί να φαίνεται περίεργο ή ακόμη και ενοχλητικό για τον άγνωστο επισκέπτη, αλλά χρειάζεται μόνο μερικές μέρες για να εξοικειωθείτε με τον τοπικό ρυθμό ζωής και να αρχίσετε να το απολαμβάνετε! Στην πραγματικότητα, αυτό ακριβώς εκτιμούν οι άνθρωποι στην Ικαρία και επιστρέφουν φανατικά. Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορείτε ακόμη και να φύγετε από ένα καφέ ή ένα εστιατόριο χωρίς να πληρώσετε. Ο σερβιτόρος δεν βιάζεται. Θα επιστρέψετε την επόμενη μέρα και θα πληρώσετε τα χρέη σας!

Η ατμόσφαιρα είναι επίσης πολύ φιλική. Το τουρνουά πραγματοποιείται στο νέο, άνετο γήπεδο μπάσκετ του Αγίου Κηρύκου. Προκειμένου να αποφευχθούν προβλήματα λόγω της καλοκαιρινής ζέστης, οι αγώνες ξεκινούν στις 19:00 το απόγευμα. Χμμ … Δεν είναι λίγο αργά; Λοιπόν όχι! Βλέπετε, η νυχτερινή ζωή στην Ικαρία ξεκινά μετά τα μεσάνυχτα, οπότε δεν χρειάζεται να βιαστείτε. Εάν επισκεφθείτε τις καφετέριες ή τα τοπικά μπαρ στις 11:00 μ.μ. το Σάββατο βράδυ, ίσως νομίζετε ότι κανείς δεν είναι εκεί. Μια ώρα αργότερα το μέρος είναι γεμάτο ζωή. Τα μεσάνυχτα είναι ώρα για καφέ και μετά στις 3.00 ή 4.00 π.μ. είναι ώρα για χορό ή ποτό! Και ποια είναι η ώρα για ύπνο; Με την ανατολή ή ακόμα και αργότερα. Ναι, αλλά «πρέπει να παίξω ένα παιχνίδι την επόμενη μέρα!». Χαλάρωσε και απόλαυσε! Το επόμενο παιχνίδι είναι στις 19:00 το απόγευμα. Μπορείτε να κοιμηθείτε καλά, μετά να πάτε στην παραλία, να φάτε ένα καλό μεσημεριανό γεύμα στις τοπικές ταβέρνες και να είστε έτοιμοι για το επόμενο παιχνίδι!

Ίκαρος 1994. Ο σημερινός ταμίας του ΣΟΗ, Γιώργος Δημητρόπουλος, στην παρτίδα του με τον Παναγιώτη Αναιρούση

Στην Ικαρία (https://en.wikivoyage.org/wiki/Ikaria), οι τοπικές παραδόσεις είναι ακόμα ζωντανές και οι Ικαριώτες είναι πολύ περήφανοι γι ‘αυτές. Αν θέλετε να πάρετε μια γεύση από αυτές τις παραδόσεις, θα πρέπει να επισκεφθείτε ένα από τα διάσημα Ικαριώτικα πανηγύρια (https://ikariaki.gr/i-lista-me-ta-panigiria-tis-ikarias/ & https://www.youtube.com/watch?v=zpEsK3eulis), που διοργανώνονται όλο το καλοκαίρι σε διάφορα μέρη.

Στα πανηγύρια μπορείτε να δοκιμάσετε το τοπικό κρασί και να χορέψετε το περίφημο «Ικαριώτικο» μέχρι το πρωί (ναι, το να κοιμηθείτε το πρωί είναι μια παλιά παράδοση στην Ικαρία).

Αλλά φυσικά, για όσους δεν επιθυμούν μια άγρια νυχτερινή ζωή, η Ικαρία είναι επίσης ένα πολύ ωραίο μέρος για να χαλαρώσετε. Υπάρχουν μερικές πολύ ωραίες παραλίες για επίσκεψη (π.χ. Γιαλισκάρι, Αρμενιστής, Νας, Πριόνι, Μεσάκτι, Φάρος, Άγιος Γεώργιος, για να αναφέρουμε μερικές).

Μπορείτε επίσης να επισκεφθείτε την πόλη του Εύδηλου στο άλλο μέρος του νησιού ή στα χωριά Φάρος και Ράχες (όπου τα καταστήματα είναι κλειστά το πρωί και ανοιχτά τη νύχτα!). Μια καλή ιδέα είναι να νοικιάσετε ένα αυτοκίνητο και να προχωρήσετε από τον Άγιο Κήρυκο στο Να (στο άλλο μέρος του νησιού). Θα έχετε την ευκαιρία να δείτε πολλά γραφικά μικρά χωριά πάνω στο βουνό του Αθέρα και να απολαύσετε τη θέα του νησιού από ψηλά. Οι πιο τολμηροί μπορούν να προσπαθήσουν να επισκεφθούν το Μαγκανίτη ή το Καρκινάγρι. Μπορείτε επίσης να επισκεφθείτε (με καραβάκι) τους Φούρνους (σύμπλεγμα από νησιά ακριβώς απέναντι από την Ικαρία, θα βρείτε εκεί πολύ ωραίες παραλίες, νόστιμα ψάρια και ακόμη και αστακούς) ή (με ιπτάμενα δελφίνια) την Πάτμο και να επισκεφθείτε το περίφημο Μοναστήρι της Απόκάλυψης.

Ο Ούγγρος γκρανμέτρ Προχάσκα σε επίδειξη τυφού αγώνα σιμουλτανέ στο ‘τουρνουά Ικαρος 2012

Ευχάριστη διαμονή
Η Ικαρία δεν είναι τουριστικό νησί και υπάρχουν πολύ λίγα μεγάλα ξενοδοχεία και εγκαταστάσεις. Ως εκ τούτου, η διαμονή για τους συμμετέχοντες παρέχεται σε μικρά ξενοδοχεία, πανσιόν και ενοικιαζόμενα δωμάτια. Αυτά δεν είναι πολυτελή δωμάτια 5 αστέρων, αλλά είναι καθαρά, με ιδιωτικό μπάνιο (μερικά από αυτά έχουν επίσης μικρή κουζίνα) και, τα περισσότερα από αυτά με κλιματισμό (αν και τα ευχάριστη μελτέμια που που φυσάνε συχνά στην Ικαρία καθιστούν παρωχημένη τη χρήση του κλιματισμού).

Ίκαρος 1995. Παίκτες της Ηλιούπολης σε ένα από τα Ικαριώτικα βράδια. Ανάμεσά του η Κετίνο Αραχάμια, χρυσή Ολυμπιονίκης με την Γεωργία (2η από αριστερά), ο Νίκος Παπανδρέου, σημερινός Πρόεδρος του ΣΟ Ηρακλείου, Λουκάς Ζαχείλας και Γιώργος Φέστας (7ος και 8ος από αριστερά). Σε πρώτο φόντο η Δήμητρα Σγουρούδη που δυστυχώς δεν είναι πια μαζί μας.

Τα δωμάτια των συμμετεχόντων βρίσκονται στον Άγιο Κήρυκο και στα Θέρμα, το κοντινό χωριό που φιλοξενεί τα περίφημα Ικαριώτικα ιαματικά λουτρά όπου, στην τιμή των λίγων ευρώ, μπορείτε να απολαύσετε ένα μπάνιο και ένα δροσιστικό μασάζ.

Τα φοβερά Ικαριώτικα πανηγύρια!

Το χωριό Θέρμα  απέχει 20 λεπτά από τον Άγιο Κήρυκο με τα πόδια ή 5-6 λεπτά με το λεωφορείο (που παρέχεται δωρεάν στους συμμετέχοντες). Το κόστος συμμετοχής διατηρείται πάντοτε σε λογικές τιμές και οι διοργανωτές συνεισφέρουν στο κόστος για τους παίκτες, τις οικογένειες και τις ομάδες νέων. Επιπλέον, η Ικαρία είναι γενικά ένα φτηνό μέρος για να ζήσετε και μπορείτε να απολαύσετε τις διακοπές σας χωρίς να ξοδέψετε πάρα πολλά χρήματα.

Σε γενικές γραμμές, το φεστιβάλ «Ίκαρος» είναι ένα σημαντικό πολιτιστικό, αθλητικό αλλά και οικονομικό γεγονός για τον Άγιο Κήρυκο, καθώς για περισσότερες από 10 ημέρες, όλα τα ξενοδοχεία και εστιατόρια είναι γεμάτα με σκακιστές και αυτό είναι απαραίτητο για την τοπική οικονομία. Αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίο ο Δήμος Αγίου Κήρυκου υποστηρίζει σταθερά την εκδήλωση.

Αυτή την χρονιά, το διεθνές τουρνουά σκακιού Ίκαρος γίνεται 47 ετών και καλεί όλους τους σκακιστές να επισκεφθούν την Ικαρία! Ο ‘Ίκαρος 2024’ είναι ενταγμένος στις εορταστικές δράσεις για τα 100 χρόνια από την ίδρυση της FIDE (https://100.fide.com/) και περιλαμβάνει το παραδοσιακό ανοιχτό διεθνές τουρνουά «Open Aegean Championship 2024» (11 έως 18 Ιουλίου), καθώς και πολλές παράλληλες εκδηλώσεις όπως junior, Ladies, Veteran, blitz, τυφλό σκάκι, επίλυση προβλημάτων, διαλέξεις σκακιού και πολλά άλλα (https://ikariachess.blogspot.com/).

Ίκαρος 1992. Στα αριστερά ο τέως Δήμαρχος Ηλιούπολης Γιώργος Χατζηδάκης